W końcu września 1944 Naczelny Wódz P.S.Z. na Zachodzie, jeszcze generał Kazimierz Sosnkowski (bo od 30 września 1944 roku generał Tadeusz Komorowski "Bór") awansował byłego dowódcę OWN-AK, więzionego przez NKWD w Wilnie, przy ulicy Ofiarnej, Aleksandra Krzyżanowskiego "Wilka" do stopnia pułkownika. Na pewno więc mundur generała "Wilk" nosił bezprawnie.
13 września 1944 roku; przebywający w tym czasie w Wielkiej Brytanii Jan Kijanka otrzymał potwierdzenie swojego pobytu w Watykanie, wraz z odpustem dla siebie i całej rodziny, od papieża.
|
W dniach 10 do 14 września 1944 roku została zdobyta przy udziale 1 Armii LWP pod dowództwem generała Berlinga prawobrzeżna dzielnica Warszawy, Praga.
W dniach od 17 do 26 września 1944 roku miała miejsce operacja powietrzno - desantowa w rejonie Arnheim w Holandii z udziałem Polskiej 1-ej Samodzielnej Brygady Spadochronowej, spartolona przez sztab angielski. Brygada odniosła bardzo duże straty.
1 października 1944 roku w Kałudze 361 p.p. Armii Radzieckiej, składający się z kadry radzieckiej i żołnierzy AK, po skończeniu 6-cio tygodniowego szkolenia rekruckiego, stanął na placu z bronią i w nowych mundurach radzieckich do przysięgi. Rota przysięgi była w języku radzieckim, i o treści przygotowanej dla żołnierzy radzieckich. Pułk
Warszawa
odmówił złożenia takiej przysięgi (za wyjątkiem niewielkiej grupki w której byli m.in. Tadeusz Czapla oraz jego brat). Grupa ta została wcielona do kompanii wartowniczej pilnującej więźniów oraz jeńców innych narodowości radzieckich. Pułk został rozbrojony, przemundurowany w stare sorty i przekształcony w pułk niewolniczej pracy przymusowej przy ścince drzew w lasach podmoskiewskich. Przy pracy tej panowały straszne, wręcz ludobójcze warunki pracy i zakwaterowania. Wśród żołnierzy tego pułku znajdowali się m.in. Zbyszek Kulikowski oraz "Dżumba".
Moja "kwarantanna" jako ślusarza zakończyła się. Zostałem z powrotem technikiem wagonowym. "Opieka" jednak pozostała. W stołówce nastąpiła zmiana menu. Dla różnych grup funkcyjnych na terenie warsztatów było przygotowywanych aż siedem różnych rodzajów posiłków. Jak na kraj bądź co bądź socjalistyczny i to w czasie wojennym było to zaiste jakieś kuriozum.
Wilno
2 października 1944 roku o 2000 po 63 dniach walki upadło Powstanie Warszawskie. Stalin skazał je na rozgromienie rękami Niemców, bo po co on miał się tym zajmować.
Warszawa
4 października 1944 roku z dowództwa 1 Armii LWP został usunięty generał Zygmunt Berling za nieudolność w dowodzeniu i niezrozumienie rozkazów Rokossowskiego. Zamiast rozeznania walką stanowisk niemieckich chciał siłą 1 Armii zdobyć miasto bronione przez dużo większe siły i to wbrew woli Józefa Stalina. Berling został przeniesiony na stanowisko zastępcy Naczelnego Dowódcy LWP, zastępcy kierownika resortu Obrony Narodowej, członka PKWN i posła KRN.
Na terenie Wileńszczyzny narastał terror NKWD. W krótkim czasie zapełniły się więzienia. W pojedynczych celach zamykano nawet po sześciu więźniów każąc im spać na podłodze bez sienników. Aresztowania organizowane przez NKWD nie ustawały. Organizowano tzw. kotły w mieszkaniach prywatnych. Do więzienia trafiali wszyscy, którzy weszli do tego mieszkania, nawet kobiety z mlekiem. Po mieście znów zaczęły krążyć specjalne samochody ciężarowe z podwyższonymi burtami znane już z lat 1940 - 1941
Wilno
AK rozpoczęło przygotowania do zbrojnego protestu, krzyku rozpaczy, żeby wzruszyć sumieniem świata. Znów samobójcze całopalenie, kilkudniowa awantura. Byłem razem z Wackiem Skarżyńskim na odprawie u "Sokoła". Wkrótce mieliśmy otrzymać szczegółowe wytyczne. Mobilizacja psychiczna. Zrozumiałem, że to już koniec.
Staszek Gołofit, kolega Zygmunta Zdanowicza został zwolniony z więzienia w Zamku Lubelskim. W okresie od 1 października 1944 do czerwca 1945 był studentem Uniwersytetu Lubelskiego. Mieszkał w kawalerce, dostawał chyba stypendium.
Lublin
Londyn
