Wilno
2 lutego 1944 roku w Moskwie, Józef Stalin wręczył ambasadorowi USA odbitkę artykułu z wileńskiej prasy podziemnej p.t. "Hitler i Stalin - dwie strony tego samego nieszczęścia" z rysunkiem człowieka o dwóch twarzach. Widziałem ten artykuł w Wilnie - głowa ludzka z profilu, z jednej strony profil Hitlera, z drugiej Stalina. Stalin dodał swój komentarz: "Polacy myślą sobie, po co przeszkadzać Rosjanom, gdy biją Niemców? Lepiej poczekać, a gdy już zrobią swoje, przystąpić do zbierania owoców zwycięstwa".
Do oddziału "Szczerbca" przybył dowódca OW-AK ppłk Aleksander Krzyżanowski "Wilk". Ochrzanił za grudniową rebelię. Po raz pierwszy użył nazwy AK oraz wręczył dowódcy pieczątkę okrągłą z orłem po środku i napisem "3-cia Brygada Partyzancka OW-AK". "Wilk" określił na mapie teren przydzielony do działania Brygady. Na północy była to linia Wilno - Smorgonie, na zachodzie linia Wilno - Lida, na wschodzie linia Kamienny Łuk - Mikuliszki. Do Brygady dołączyło na przeszkolenie 30-tu Polaków z Litwy Kowieńskiej, z Inspektoratu "E". Mieli oni stanowić przyszłą kadrę. Pieniądze na szkolenie przywiozła z Kowna do Komendy OW-AK w Wilnie moja siostra stryjeczna Janina Zdanowicz (Jakubowicz) w końcu marca. Za swój czyn otrzymała po wojnie Krzyż Walecznych. 3-cia Brygada wykonała zasadzkę na szosie oszmańskiej, zdobyła Granzyszki 20 lutego i 3-go marca 1944 roku zaatakowała Czarny Bór. Doszli nowi ochotnicy, a w końcu lutego 30-tu uciekinierów Stahlowców - z pomocniczej transportowej jednostki wojska niemieckiego zatrudniającej ludzi różnych narodowości, przeważnie jako kierowców ciężarówek dowożących amunicję na front. Na ich czele do Brygady dołączył Paweł Sperski. Przyjął on pseudonim "Kurat" i wkręcił się na stanowisko prokuratora Brygady. Później okazał się szpiegiem i wraz ze swoją żoną został skazany i zgładzony 16 lipca 1944 roku.
W swoim gospodarstwie koło Giedrojć umarła Jadwiga ze Zdanowiczów Nadgraniczna
(1884 - 1944)
(1884 - 1944)
Drugie natarcie aliantów na Monte Cassino zostało odparte przez Niemców 20 lutego 1944 roku.
Nad Polską odbywały się loty wahadłowe 8-ej floty powietrznej z Wielkiej Brytanii oraz 15-ej z Włoch. Samoloty zrzucały bomby nad Niemcami, lądowały w Połtawie, Mirgorodzie i Piratymiu. Wracając bombardowały Polskę.
W Londynie szacowano liczebność AK na około 350 000 żołnierzy, z tego tylko 32 000 uzbrojonych, czyli poniżej 10 %. W Warszawie był nawet dowódca artylerii, a w terenie jedno działo.
Nad Polską odbywały się loty wahadłowe 8-ej floty powietrznej z Wielkiej Brytanii oraz 15-ej z Włoch. Samoloty zrzucały bomby nad Niemcami, lądowały w Połtawie, Mirgorodzie i Piratymiu. Wracając bombardowały Polskę.
W Londynie szacowano liczebność AK na około 350 000 żołnierzy, z tego tylko 32 000 uzbrojonych, czyli poniżej 10 %. W Warszawie był nawet dowódca artylerii, a w terenie jedno działo.
Korpus Polski spod Smoleńska został przetransportowany do Żytomierza i przemianowany na 1 Armię L.W.P. - 37 000 żołnierzy, czyli 10 razy mniej niż liczyła w tym czasie AK. Armia miała uzbrojenie, organizację i kadrę wywodzącą się z ZSRR, oraz nielicznych Polaków, kolaborantów.
W 3 Brygadzie Partyzanckiej OW-AK "Szczerbca" nastąpiła reorganizacja. Powstała 1 Kompania tzw. Szturmowa z dowódcą "Burym" oraz samodzielny pluton "Dżumby" i pluton "Klima" z zastępcą "Milimetrem". Na rękawach partyzanci nosili trupie główki i trzy litery SWO - Śmierć Wrogom Ojczyzny.
Część Zgrupowania Partyzanckiego "Jeszcze Polska nie zginęła" Satanowskiego, tzw. grupa Baczyńskiego przekroczyła rzekę Bug i poszła dalej na zachód.
Na Wołyniu 27-ma Wołyńska Dywizja Piechoty AK, licząca ponad 6000 żołnierzy nawiązała niebezpieczną współpracę z Armią Zd-radziecką, zgodnie z rozpoczętą akcją "Burza".
Część Zgrupowania Partyzanckiego "Jeszcze Polska nie zginęła" Satanowskiego, tzw. grupa Baczyńskiego przekroczyła rzekę Bug i poszła dalej na zachód.
Na Wołyniu 27-ma Wołyńska Dywizja Piechoty AK, licząca ponad 6000 żołnierzy nawiązała niebezpieczną współpracę z Armią Zd-radziecką, zgodnie z rozpoczętą akcją "Burza".
Na rozkaz Hitlera, 8 marca 1944 roku, powstał Miejski Rejon Umocniony Wilno (Fester Platz - Wilno) z dowódcą gen.mjr Gerhardem Poel, podporządko-wany Grupie Armii Środek fedmarszałka Modela.
|
|
Plan okolic Wilna ;
Wilno
Giedrojcie
Wilno
3 lutego 1944 roku w Wilnie zmarł dr Stefan Brokowski (1882-1944), teść Ireny Brokowskiej (Zdanowicz). W pogrzebie brało udział bardzo wielu Wilnian. Był cenionym i lubianym działaczem społecznym.
Plan Wilna ;
