Rodzina Zygmunta Zdanowicza, po trzech latach tułaczki po powstającym Związku Radzieckim, przyjechała nareszcie do Druskienik i zamieszkała w domu przy ul. Zielonej 5. Ojciec Maurycy Julian Zdanowicz, razem ze szwagrem Zenonem Niedzińskim wstąpili do lokalnego oddziału Polskiej Samoobrony Litwy i Białorusi, którego dowództwo w Grodnie podlegało Polskiej Radzie Regencyjnej w Warszawie.
Zostałem poczęty. (Zygmunt Zdanowicz)
Zostałem poczęty. (Zygmunt Zdanowicz)
Druskieniki
W Wilnie 19 października 1918 roku powstał rząd Republiki Litewskiej Voldemarasa, będący pod kontrolą niemiecką. Ministrem obrony został gen. Povilas Plechavicius (Paweł Plechawiczius), ten sam, który w 1944 roku będzie kolaborował z Niemcami jako dowódca Ochotniczego Legionu Litewskich Nacjonalistów. Ministrem kultury zastał Ciurlonis, dobry znajomy z Druskienik (od 1902 roku)
Wilno
24 grudnia 1918 roku Niemcy opuścili Wilno. 30 grudnia 1918 roku, na krótko Wilno zostało opanowane przez lokalne Oddziały Samoobrony Litwy i Białorusi. 18 lutego 1919 roku Wilno zostało zajęte przez Armię Radziecką i 18 lutego 1919 roku została proklamowana w Wilnie Radziecka Socjalistyczna Republika Litwy i Białorusi.
Rząd litewski wycofał się do Kowna, które było pod okupacją niemiecką. W marcu 1919 roku tereny między Grodnem, Lidą i Słonimem, łącznie z Druskienikami zajęło Wojsko Polskie. Zaopatrzenie żywnościowe wcale się nie poprawiło, panowało ogólne niedożywienie a nawet głód.
W marcu 1919 roku wojska litewskie Taryby przystąpiły do ofensywy w kierunku Wilna. Dywizja gen. Żeligowskiego, która powróciła z Rosji do kraju i została przemianowana na 10 DP rozpoczęła ofensywę na Wilno. Oddziały Samoobrony Litwy i Białorusi przyłączyły się do Wojskowych Kolei Litewskich wspomagających ofensywę wojska polskiego. W walkach tych uczestniczyli m.in. mój ojciec Maurycy Zdanowicz wraz ze szwagrem Zenonem Niedzińskim.
Baranowicze zostały zajęte 14 kwietnia 1919 roku, a Wilno 19 kwietnia 1919 roku. Atak nastąpił od strony południowo - wschodniej, czyli od strony Lidy i Werenowa. W walkach ofiarnie pomagali kolejarze pod dowództwem majora Jana Halucha Brzozowskiego.
20 kwietnia 1919 roku, w Wilnie, Józef Piłsudski wydał odezwę do mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego (Załącznik 82). W przemówieniu przekazał specjalne podziękowania dla kolejarzy za bardzo skuteczną pomoc wojsku. Józef Piłsudski powołał zarząd cywilny miasta na czele z Jerzym Osmołowskim. Litwini odmówili współpracy. Józef Piłsudski powiedział m.in. "... w razie Unii, Polska zgodziłaby się, nieprawdaż na pozostawienie Litwie obszarów polskich wraz z Wilnem. Bez wątpienia ...". 1 czerwca 1919 roku Józef Piłsudski był w Grodnie, witany entuzjastycznie przez mieszkańców miasta i okolic, m.in. i Druskienik.
Rząd litewski wycofał się do Kowna, które było pod okupacją niemiecką. W marcu 1919 roku tereny między Grodnem, Lidą i Słonimem, łącznie z Druskienikami zajęło Wojsko Polskie. Zaopatrzenie żywnościowe wcale się nie poprawiło, panowało ogólne niedożywienie a nawet głód.
W marcu 1919 roku wojska litewskie Taryby przystąpiły do ofensywy w kierunku Wilna. Dywizja gen. Żeligowskiego, która powróciła z Rosji do kraju i została przemianowana na 10 DP rozpoczęła ofensywę na Wilno. Oddziały Samoobrony Litwy i Białorusi przyłączyły się do Wojskowych Kolei Litewskich wspomagających ofensywę wojska polskiego. W walkach tych uczestniczyli m.in. mój ojciec Maurycy Zdanowicz wraz ze szwagrem Zenonem Niedzińskim.
Baranowicze zostały zajęte 14 kwietnia 1919 roku, a Wilno 19 kwietnia 1919 roku. Atak nastąpił od strony południowo - wschodniej, czyli od strony Lidy i Werenowa. W walkach ofiarnie pomagali kolejarze pod dowództwem majora Jana Halucha Brzozowskiego.
20 kwietnia 1919 roku, w Wilnie, Józef Piłsudski wydał odezwę do mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego (Załącznik 82). W przemówieniu przekazał specjalne podziękowania dla kolejarzy za bardzo skuteczną pomoc wojsku. Józef Piłsudski powołał zarząd cywilny miasta na czele z Jerzym Osmołowskim. Litwini odmówili współpracy. Józef Piłsudski powiedział m.in. "... w razie Unii, Polska zgodziłaby się, nieprawdaż na pozostawienie Litwie obszarów polskich wraz z Wilnem. Bez wątpienia ...". 1 czerwca 1919 roku Józef Piłsudski był w Grodnie, witany entuzjastycznie przez mieszkańców miasta i okolic, m.in. i Druskienik.
Dwaj przyszli szwagrowie Zygmunta Zdanowicza, od 1 października 1918 roku rozpoczęli studia:
ѵ Jan Kazimierz Breycha na pierwszym roku Wydziału Komunikacyjnego Politechniki Lwowskiej.
ѵ Teofil Rewkowski na czwartym roku Wydziału Inżynierskiego Piotrowskiej Akademii Rolniczej w Moskwie. 31 października 1918 roku zdał egzamin z mechaniki budowlanej z oceną bardzo dobrą (5), jak zwykle. Ocenę bardzo dobrą uzyskał również zdając 7 maja 1918 roku egzamin z dróg komunikacyjnych oraz z rolnictwa, a 17 maja 1918 roku z mechaniki stosowanej.
ѵ Jan Kazimierz Breycha na pierwszym roku Wydziału Komunikacyjnego Politechniki Lwowskiej.
ѵ Teofil Rewkowski na czwartym roku Wydziału Inżynierskiego Piotrowskiej Akademii Rolniczej w Moskwie. 31 października 1918 roku zdał egzamin z mechaniki budowlanej z oceną bardzo dobrą (5), jak zwykle. Ocenę bardzo dobrą uzyskał również zdając 7 maja 1918 roku egzamin z dróg komunikacyjnych oraz z rolnictwa, a 17 maja 1918 roku z mechaniki stosowanej.
Ciocia Helena Niedzińska (Rewkowska) 12 września 1918 roku została przeniesiona do szkoły w miejscowości Jawor, gmina Ejszyszki, znów tylko na rok.
W listopadzie 1918 roku w Krakowie działała jako tymczasowy rząd Polski, "Polska Komisja Likwidacyjna", oparta na patencie cesarza Karola Austriackiego i złożona z byłych posłów do nieistniejącego już wówczas parlamentu wiedeńskiego. Rząd ten opierał się na kondominium z nieistniejącym już rządem austriackim. Polskie oddziały wojskowe były pod dowództwem płk B. Roji, byłego dowódcy 3 p.p. 2-ej Brygady Legionów Polskich, tzw. Karpackiej gen. Józefa Hellera. Do tych oddziałów wstąpił na ochotnika mój przyszły teść Jan Dobrzański (Kijanka), były żołnierz 2-ej Brygady.
Kraków
W Kownie w 1918 roku urodziła się moja siostra stryjeczna Janina Zdanowicz (Jakubowicz), córka Marii i Józefa.
Kowno
Lwów