Razem z firmą, ojciec został ewakuowany do Petersburga. Rodzinę zostawił w Bujwidziszkach koło Wilna. Po wojnie Bujwidziszki zostały włączone do miasta Wilna jako przedmieście północno - zachodnie. W Petersburgu firma zbankrutowała. Ojciec został pomocnikiem K. Sienkiewicza, właściciela Domu Handlowego w Petersburgu. Nie mógł znaleźć w mieście mieszkania dla rodziny, znalazł je więc w Carskim Siole pod St. Petersburgiem.
Teatr Wielki w St. Petersburgu lata 1910 - 1917
Gimnazjum ¯eñskie w St. Petersburg lata 1910 - 1917
St. Petersburg, lata 1910 - 1917
Port w St. Petersburg, Niemiecki statek "Charlotte", lata 1910 - 1917
St. Petersburg, prospekt Newski, lata 1910 - 1917
St. Petersburg, Dwór Gocinny, lata 1910 - 1917
St. Petersburg, most Troinicki, lata 1910 - 1917
Widok na Pa³ac Zimowy od strony Newy, lata 1910 - 1917
Metryka urodzenia Ireny Zdanowicz (Brokowskiej) w jêzyku rosyjskim
18 czerwca 1915 roku w Bujwidziszkach, o godzinie 16:00 w czwartek urodziła siê Irena Zdanowicz (Brokowska) (według kalendarza "ruskiego" 1 lipca). Dzień był pogodny. 16 sierpnia 1915 roku przyjechał z Petersburga ojciec (według kalendarza "ruskiego" 29 sierpnia). Tego dnia Irena została ochrzczona. Kumowie: Gerard Szyszko i Kazimiera Walętonowiczówna. M.W.D. Wileńska rzymsko - katolicka Parafia Bujwidziskiego Koœcioła. Nr 440 Urząd Pocztowy Wormiany, gubernia Wilno.
Metryczne zaświadczenie z księgi narodzin Bujwidziskiego Kościoła rzymsko - katolickiego.
Jeszcze tego samego dnia cała rodzina pojechała do Petersburga i Carskiego Sioła. Niemcy zajęli Druskieniki a 18 września 1915 roku Wilno (do 1918).
W okresie 2,5 lat, od 1916.01.01 - 1918.08.01, Maurycy Zdanowicz był pracownikiem Zarządu Moskiewskiego - Windawo - Rebińskiej Kolei Żelaznej. Codziennie dojeżdżał do pracy koleją z Carskiego Sioła. Był świadkiem strajków w zakładach pracy, m.in. zbrojeniowych Putiłowa, 3 marca 1917 roku powstania rządu tymczasowego ks. Lwowa, a 21 lipca 1917 roku rządu Kireńskiego i wreszcie z 6 na 7 listopada 1917 roku rewolucji leninowskiej.
Z rewolucją przyszedł terror G.P.U, chaos i głód. Żyli w obcym środowisku, bez oparcie w krewnych, przyjaciołach czy znajomych. Od niewątpliwej śmierci głodowej, gdy przydziały kartkowe wynosiły 200 g chleba dziennie na osobę, uratowała ich a zwłaszcza najmłodszą Irenę, przyjaźń z miejscową chłopską rodziną karelską /1 Byli oni wrogo nastawieni do Rosjan, jak do okupantów, zaś Polaków uważali za swoich sprzymierzeńców.
W czerwcu 1918 roku cała rodzina zgłosiła się do urzędu pełnomocnika Lednickiego, przysłanego do Rosji przez Polską Radę Regencyjną, w celu repatriacji do Druskienik.
Mój przyszły wujek (Zygmunta Zdanowicza), Jan Kazimierz Breycha razem z moim przyszłym teściem Janem Dobrzańskim (Kijanką) dalej walczyli w szeregach 2-ej Brygady Legionów Polskich pod dowództwem płk Józefa Hellera.
13 czerwca 1915 roku brali udział w bitwie pod Rarańczą. Od września do listopada 1915 roku walczyli w dolinie Styru, a od 4 do 7 lipca 1916 roku w bitwie pod wsią Kostiuchówną pod ogólnym dowództwem nad trzema brygadami polskimi Józefa Piłsudskiego.
Następnie od 26 lipca do 3 sierpnia 1916 roku z 2-ga Brygadą walczyli nad rzeką Stochód. 10 kwietnia 1916 roku Legiony Polskie zostały włączone w skład Polskiej Siły Zbrojnej tworzonej przez Niemców pod patronatem Tymczasowej Rady Stanu.
Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1916 roku część legionów rozproszyła się do domów, m.in. Jan Kazimierz Breycha pojechał do Lwowa a Jan Dobrzański (Kijanka) do Krakowa, gdzie powrócił do swojej poprzedniej pracy u ogrodnika Freego. Miał wówczas 24 lata.

Jan Kazimierz Breycha - pierwszy z prawej (1916 rok)
Kolega Jana Kazimierza Breychy
Kolega Jana Kazimierza Breychy
A mój drugi, przyszły wujek spokojnie zdaje następne egzaminy na Wydziale Inżynierskim Piotrowskiej Akademii Rolniczej w Moskwie. Teofil Rewkowski, po zaliczeniu kreśleń geometrycznych, zaliczył 7 marca 1915 roku kreślenia maszyn i kontynuuje piątkowe zdawanie egzaminów: 8 marca 1915 roku z ekonomii politycznej, 18 marca 1915 roku z prawoznawstwa, 27 marca 1915 roku z budownictwa (2-ga część), 10 czerwca 1915 roku z chemii analitycznej, 21 kwietnia 1916 roku z wytrzymałości i technologii materiałów.
W dniu 13 maja 1916 roku zostaje zmobilizowany po zdaniu jeszcze jednego egzaminu z architektury, też na bardzo dobrze i w okresie od 20 maja 1916 do 12 maja 1917 roku pracuje jako technik wodny (hydrotechnik) Zawołżańskiej Poszukiwawczo - Budowlanej Partii w Saratowie. Potem do 31 maja 1918 roku przebywa w Mińsku.
Zaświadczenie dla Teofila Rewkowskiego z odbycia płatnej praktyki studenckiej od 20 maja 1916 do 12 maja 1917 roku.
Z Miñska Teofil Rewkowski pojecha³ do Moskwy, by kontynuowaæ studia na Wydziale In¿ynierskim Piotrowskiej Akademii Rolniczej, czwarty rok.
Zaraz po zajęciu Wilna przez wojska niemieckie 1915.09.18, obie ciocie, siostry Helena i Anna Niedzińskie powróciły do swojej pracy ekspedientek w sklepach. Polska Macierz Szkolna (Komitet Edukacyjny) zaczęła organizować kursy dla nauczycieli szkół podstawowych na które przyjmowano osoby po czterech klasach gimnazjum (przy systemie ośmioklasowym). Obie siostry zaczęły się przygotowywać do zdania odpowiedniego egzaminu. W lutym 1916 roku zdały egzamin z czterech klas gimnazjalnych i zostały przyjęte na kurs w Wilnie na ul. Uniwersyteckiej 1.
Wilno
Zaświadczenie ukończenia nauczycielskiego z kursu dla pani Heleny Niedzińskiej (Rewkowskiej) - Wilno 10 wrzesień 1916 roku
Podobne poświadczenie otrzymała ciocia Anna Niedzińska (Breycha). Zrezygnowały obie z pracy ekspedientek, bo otrzymały skierowanie od Polskiej Macierzy Szkolnej do pracy nauczycielskiej (1916.10.16). Anna Niedzińska (Breycha) została nauczycielką we wsi Skomoronki pod Grodnem gdzie pracowała do 1 września 1927 roku. Spędziła jedenaście lat w jednej szkole.
Anna Niedzińska (Breycha) - rok 1916
Rok 1916 - Anna NIedzińska (Breycha) z koleżankami
Tymczasem Helena Niedzińska (Rewkowska) zmieniała szkoły prawie co roku. W pierwszym roku, do 1 września 1917 roku była kierowniczką dwuklasowej szkoły powszechnej w Naczy, gmina Koniarska, powiat Lida. W następnym roku szkolnym, do września 1918 roku była nauczycielką we wsi Tołciszki, gmina Raduńska, powiat Lida.
Helena Niedzińska (Rewkowska) miała zapewnioną kwaterę z pełnym utrzymaniem, w ramach czynu społecznego, w majątku Wandalina Szuszkiewicza, byłego powstańca styczniowego 1863 - 1864.
5 grudzień 1917 ; List Wendelina Szuszkiewicza do Heleny Niedzińskiej
Wandalin Szuszkiewicz
W majątku Szuszkiewicza najważniejszy był dom - czyli tradycyjny polski dworek szlachecki. Zachwycona jego klimatem często gościła w nim sąsiadka Wandalina Szuszkiewicza, Maria Kuncewiczowa (1895-1989), szukająca w tym dworku natchnienia do swoich powieści.
Tymczasem w Wilnie we wrześniu 1917 roku powstała Rada Litewska (Taryba) pod przewodnictwem A.Smetony, zatwierdzona przez okupacyjne władze niemieckie. W dniu 11 grudnia 1917 roku. Proklamowała ona utworzenie państwa litewskiego. 23 marca 1918 roku ukazał się odpowiedni dekret.
W Druskienikach na ul. Zielonej 5 pozostała tylko babcia Teresa Niedzińska z synem Zenonem i rodziną córki Michaliny Neufeld (Niedzińskiej).
Na zdjęciu z 1917 roku Romana Neufeld, wnuczka Teresy z Jaśkiewiczów Niedzińskiej (niestety nie wiem która z nich).
Życie w Petersburgu
/1 Karelowie (nazwa własna karjalaižet) – lud ugrofiński zamieszkujący pogranicze Finlandii i Rosji
Moskwa
Druskieniki