Rodzina Józefy i Maurycego Zdanowiczów zamieszkała w Wilnie na ulicy Konarskiego 60, naprzeciw Parku Leśnego "Zakret", zupełnie za miastem. Powietrze było przesycone żywicą sosnową. Nazwa parku pochodziła od rzeki Wilji, która opływała go ostrym zakrętem. Dom był parterowy, drewniany z dużą werandą od strony parku. Obok, za ścianą mieszkali jedyni sąsiedzi państwo Kopczyńscy, mający jednego syna Jurka, będącego w moim wieku. Za domem było duże podwórko, a za nim budynek gospodarczy gospodarzy. Ich najmłodszy syn Misza, też w moim wieku uzupełniał "bandę trzech". Misza pochodził z rodziny starowierców.
Ich mieszkanie pozbawione było wygód. Nie posiadało prądu, wody ani kanalizacji. Mieszkańcy śródmieścia, szczególnie żydzi wynajmowali u nich latem pokoje na "daczę". W październiku było jednak pusto. Panował spokój i cisza. Można było spacerować po lesie i zbierać grzyby. Tam pierwszy raz jeździłem na łyżwach, pożyczonych od Miszki. Łyżwy, były to drewniane klocki, mające u spodu przymocowane druty a całość była przymocowana do butów sznurkami, dokręcanymi patykiem, żeby mocniej trzymały. Po ubitym śniegu jeździło się wspaniale, gorzej było na lodzie. Starsi bracia Miszki zmontowali na podwórku karuzelę. W środku wbity był mocny słupek, na nim od góry nałożone było koło od wozu, do niego przymocowany był długi na cztery metry drążek, a na jego końcu umocowane były dwuosobowe sanki. Do kręcenia karuzelą wystarczał jeden "członek bandy", a dwóch miało frajdę. Trzeba było się bardzo mocno trzymać, gdyż siła odśrodkowa była bardzo duża. Zwały śniegu amortyzowały ewentualny upadek.
Na drugą zimę Tadek dostał łyżwy. Mnie wystarczała jedna, druga noga służyła "na popych". Kłopotliwe było mocowanie tej łyżwy, gdyż była dwa razy za duża.
Fotografie z 1925 roku.
Ich mieszkanie pozbawione było wygód. Nie posiadało prądu, wody ani kanalizacji. Mieszkańcy śródmieścia, szczególnie żydzi wynajmowali u nich latem pokoje na "daczę". W październiku było jednak pusto. Panował spokój i cisza. Można było spacerować po lesie i zbierać grzyby. Tam pierwszy raz jeździłem na łyżwach, pożyczonych od Miszki. Łyżwy, były to drewniane klocki, mające u spodu przymocowane druty a całość była przymocowana do butów sznurkami, dokręcanymi patykiem, żeby mocniej trzymały. Po ubitym śniegu jeździło się wspaniale, gorzej było na lodzie. Starsi bracia Miszki zmontowali na podwórku karuzelę. W środku wbity był mocny słupek, na nim od góry nałożone było koło od wozu, do niego przymocowany był długi na cztery metry drążek, a na jego końcu umocowane były dwuosobowe sanki. Do kręcenia karuzelą wystarczał jeden "członek bandy", a dwóch miało frajdę. Trzeba było się bardzo mocno trzymać, gdyż siła odśrodkowa była bardzo duża. Zwały śniegu amortyzowały ewentualny upadek.
Na drugą zimę Tadek dostał łyżwy. Mnie wystarczała jedna, druga noga służyła "na popych". Kłopotliwe było mocowanie tej łyżwy, gdyż była dwa razy za duża.
Fotografie z 1925 roku.
Wilno
Irena Zdanowicz (Brokowska)
Tadeusz Zdanowicz
Rozalia Nowicka z Niedzińskich (Winnipeg - Kanada)
Na wiosnę doszły nowe rozrywki, polowania na kijanki w stawach Parku Leśnego. Stawy z roku na rok coraz bardziej zarastały i stawały się coraz mniejsze. Na ich powierzchni tworzyła się warstwa trawnika uginająca się pod ciężarem śmiałka. Można się było na niej huśtać, bacząc jedynie by się nie przerwała. Ale bezpieczniej i ciekawiej było złapać ruchliwą kijankę do słoika, potrzymać ją parę minut a następnie wypuścić patrząc się jak cieszy się z uzyskanej niespodziewanie wolności. Dużo później, bo w 1950 roku trochę większa Kijanka "zemści się" na mnie, złapie ale nie wypuści. Może to i dobrze że łapałem. Człowiek całym życiem, a więc i dzieciństwem zarabia na swoją starość. W końcu rodzice postanowili ukrócić swawole. Posłali mnie na dwa lata szkolne 1926/1927 i 1927/1928 do przedszkola kolejowego, mieszczącego się koło dworca PKP. Do przedszkola najpierw trzeba było iść na piechotę ok. 3 km z domu na ul. Słowackiego, gdzie mieścił się gmach DOP, a następnie jechało się ciuchcią na dworzec PKP. Miałem 7 - 8 lat. Czasem, w drodze powrotnej musiałem czekać na ojca w gmachu DOKP, aż skończy pracę. Tadek chodził już do siódmej klasy, Heniek, drugi raz do piątej. Zawalił rok przez klasyków socjalizmu, których "dziełami" się zaczytywał. Do dzisiaj, mimo tych bolesnych nauczek dalej lewicuje. Irena, mając 11 lat była już w trzeciej klasie gimnazjum.
Poznałem swoich dziadków, Mariannę i Jakuba Zdanowiczów z Werenowa. Byli u nas od 1-go do 20-go września 1926 roku. Zapamiętałem ich sposób chodzenia ulicą. Pierwszy szedł dziadek, a babcia deptała za nim w odległości kilku kroków.
Zdjêcie Zygmunta Zdanowicza z przedszkola - pod strza³k¹
Zdjêcie Zygmunta Zdanowicza z przedszkola - pod strza³k¹
Zwolnienie z dalszych egzaminów kwalifikacyjnych Heleny Niedzińskiej (Rewkowskiej), zaliczające ją do nauczycieli kwalifikowanych ; Łomża 4 listopad 1926 roku (Dokument 69)
Inspektorat Szkolny w Łomży, pismo ws poborów służbowych Heleny Niedzińskiej (Rewkowskiej) - Łomża 27 listopada 1926 roku; (Dokument 71)
Inspektorat Szkolny w Łomży, pismo ws poborów służbowych Heleny Niedzińskiej (Rewkowskiej) - Łomża 27 listopada 1926 roku; (Dokument 71)
Łomża
Dyplom kwalifikacji zawodowych Teofila Rewkowskiego, nadający mu uprawnienia do nauczania w średnich szkołach ogólnokształcących, oraz seminariach nauczycielskich państwowych i prywatnych; Warszawa 28 stycznia 1927 roku; (Dokument 70)
Teofil Rewkowski - pod strzałką
Jan Kazimierz Breycha - drugi z lewej strony na zajęciach w polu.
Od 11 do 15 maja 1926 roku - miał miesjce przewrót majowy Józefa Piłsudskiego. Obalony został rząd Wincentego Witosa. Nowym premierem zostaje Kazimierz Bartel, prezydentem profesor Ignacy Mościcki. Ministrem Obrony Narodowej Józef Piłsudski. Generał Michał Rola-Żymierski zastępca szefa administracji armii został skazany sądownie na 5 lat pozbawienia wolności za defraudacje i złodziejstwo. Jeszcze wtedy nie wiedziano, że był płatnym szpiegiem ZSRR. W Nieświeżu Piłsudski zawarł 25 października 1925 roku porozumienie u Albrechta Radziwiłła z bogatym ziemiaństwem. Za dopuszczenie do wpływów na rządy uzyskał ich poparcie. Był to początek końca demokracji sanackiej. Drugi etap - porozumienia dzikowskie 14 - 15 września 1927 roku.
Na Litwie wybory, które odbyły się w maju 1926 roku wygrała lewica - ludowcy z socjaldemokracją. Prezydentem został ludowiec Kazys Grymius, premierem Mykolas Sleževicius. W nocy z 16 na 17 grudnia 1926 roku wojskowi spiskowcy pod wodzą mjr Plechavièiusa dokonali zamachu stanu. 19 grudnia Sejm Kowieński wybrał na prezydenta Smetanę, premierem został Voldemanes. Mjr Plechavièius został generałem, a w 1944 roku kolaborantem niemieckim.
Litwa
W Wilnie na ulicy Holendernia 12 wbudowano 20 czerwca 1926 roku akt erekcyjny pod budowę nowego gmachu P.S.T., a pół roku później, 19 stycznia 1927 roku poświęcono lewe skrzydło tego gmachu. W marcu zaczęto stopniowo przeprowadzkę z ulicy Ponarskiej.
Wilno
18 marca 1927 roku w Krakowie na Wawelu urodziła się Janina Kijanka, córka Pauliny i Jana, matka Krzysztofa i Wojciecha Zdanowiczów.
Kraków
Ciocia Helena Niedzińska (Rewkowska) skończyła z egzaminami:
Dekretem nr 431/36 z dnia 18 lutego 1936 roku, oraz Ustawą z 11 września 1932 roku została zaliczona do kategorii stałych nauczycielek publicznych szkół powszechnych od dnia 1 stycznia 1927 roku.
){kind=small}
){kind=small}
){kind=small}